Neden istediğim hayatı yaşayamıyorum?

İstediğine ulaşıyorsun ama sevinç çabuk mu sönüyor? Risale-i Nur'dan Yirminci Mektub'la ruhun neden doymadığını ve aradığı lezzetin nerede saklı olduğunu videomuzla birlikte anlattık.

Maksat 114 5 dk okuma

Bir şeyi çok istiyorsun: bir telefon, bir okul, bir iş, belki bir hayat düzeni. Uğraşıyorsun ve sonunda oluyor. İlk günler çok güzel; sonra o sevinç yavaş yavaş sönüyor, içinde yine aynı boşluk kalıyor ve gözün bir sonraki hedefe kayıyor. Tanıdık geldiyse soru şu: İstediğim hayatı neden bir türlü yaşayamıyorum, içim neden doymuyor?

Maksat 114 YouTube kanalındaki bu derste Risale-i Nur'dan Yirminci Mektub'un giriş kısmını okuyup tam bu soruyu konuşuyoruz. Videoyu aşağıda izleyebilir, yazıda da öne çıkan noktaları okuyabilirsin.

Neden İstediğim Hayatı Yaşayamıyorum YouTube’da izle →

Mutluluğum neden bu kadar kısa sürüyor?

Mutluluğun çabuk bitmesi, sende bir bozukluk olduğu anlamına gelmiyor. Tam tersine, sende çok büyük bir şeyin aç olduğunu gösteriyor. Yemek midenin, müzik kulağın, manzara gözün lezzeti. Ama insanın bir de ruhu var ve ruh, beş duyuyla alınan lezzetle doymuyor.

Çok susamışken önüne en güzel yemekleri koysalar susuzluğun geçmez, çünkü eksik olan su. Ruhun açlığı da böyle. Bediüzzaman da Hastalar Risalesi'nde dünyanın bu hâline dikkat çeker:

Demek insan, bu dünyaya yalnız güzel yaşamak için ve rahatla ve safâ ile ömür geçirmek için gelmemiştir.

Lem'alar, Yirmi Beşinci Lem'a (Hastalar Risalesi), Üçüncü Devâ

Yani bu dünya bitmeyen bir tatil köyü gibi kurulmamış. Gelen gidiyor, genç yaşlanıyor, güzel olan solup gidiyor. "İstediğim hayat"ı yalnızca rahat ve keyif üzerine kurduğunda o hayat ister istemez elinden kayıyor. Sorun istemekte değil; aradığın lezzeti yanlış yerde aramakta.

Ruhun lezzeti nerede? Bir denklem

Yirminci Mektub'un girişi bu soruya iç içe dört basamakla cevap veriyor (videoda 2:35):

Kat'iyyen bil ki: Hilkatin en yüksek gayesi ve fıtratın en yüce neticesi, “îmân-ı Billâh”tır. Ve insaniyetin en àlî mertebesi ve beşeriyetin en büyük makamı, îmân-ı Billâh içindeki “mârifetullâh”tır. Cin ve insin en parlak saâdeti ve en tatlı nîmeti, o mârifetullâh içindeki “muhabbetullâh”tır. Ve rûh-u beşer için en hàlis sürûr ve kalb-i insan için en sâfî sevinç, o muhabbetullâh içindeki “lezzet-i rûhâniye”dir.

Mektubat, Yirminci Mektub, Mukaddime

Bunu kabuğundan çekirdeğine doğru açılan bir meyve gibi düşün. En dışta îmân-ı Billâh, yani Allah'a iman var. Onun içinde mârifetullâh, yani Allah'ı isimleri ve sıfatlarıyla tanımak. Onun da içinde muhabbetullâh, yani Allah'ı sevmek. En içte, meyvenin özü gibi lezzet-i rûhâniye duruyor: ruhun ve kalbin aradığı o saf sevinç.

Videoda hocamızın dediği gibi: "Tanımadığın birini sevemezsin ya. Sevmediğin birisiyle muhabbetine lezzet alamazsın. Denklem bu." (6:12) "Mutluluğum neden kısa sürüyor?" sorusunu bu denklemle geriye doğru sorunca cevap çıkıyor: Lezzet az, çünkü sevgi zayıf; sevgi zayıf, çünkü tanıma az; tanıma az, çünkü iman henüz kök salmamış. Hocamızın da dediği gibi: "Kendi nefsime söylüyorum. Kimseye itham etmiyorum." Bu bir suçlama değil, herkesin kendine sorabileceği bir soru.

Videoda bunun güzel bir benzetmesi de var (8:05): Ruhun navigasyonuna baştan "Allah'ı bulacaksın" diye bir hedef girilmiş. Biz direksiyonu kendi hedeflerimize kırdıkça cihaz "rota yeniden oluşturuluyor" diyor. Hocamıza göre bu, Allah'ın insandan vazgeçmediğini gösteriyor. İçindeki o doymayan hissi de böyle okuyabilirsin: bir çağrı olarak.

Tatil yasak değil, ama hayatın gayesi o değil

Buradan "Dünyadan hiç zevk almayacak mıyım?" sonucu çıkmasın. Videodaki temsil bunu çok güzel anlatıyor (19:13): Biri Alaska'ya yalnızca balık yemeye gidiyor. Bir başkası oraya bir fuar için gidiyor, oradayken balık da yiyor. İkisi de balık yiyor ama yolculukları aynı değil. Hocamızın deyişiyle: "helal dairede eğleneceğiz. Tatile de gideceğiz. Ama sadece tatil için dünyaya gelmiş gibi davranmayacaksın" (20:05).

Yani istediğin okul, iş ya da gezi hayatının içinde yer alabilir; yeter ki maksadın kendisi olmasın. İnsanın neden yaratıldığını daha ayrıntılı merak ediyorsan Ben neden yaratıldım? yazımıza da bakabilirsin.

Sahibini bulunca dünya da değişiyor

Bu denklemin zor günlere bakan bir yüzü de var. İnsan kendini sahipsiz sanınca başına gelenleri de sahipsiz sanıyor ve onlarla tek başına boğuşuyor. Videoda hocamızın dediği gibi: "Musibetler senin dilini anlamaz. Hastalık seni tanımaz." (2:04) Ama "Senin sahibin kimse başına gelen musibetin sahibi de odur." (28:39) Yirminci Mektub bu farkı şöyle anlatıyor:

Evet, şu perîşan dünyada, âvâre nev-i beşer içinde, semeresiz bir hayatta; sâhipsiz, hâmîsiz bir sûrette; âciz, miskin bir insan, bütün dünyanın sultanı da olsa kaç para eder. (…) Eğer Sâhibini bulsa, Mâlikini tanısa; o vakit rahmetine ilticâ eder, kudretine istinat eder. O vahşetgâh dünya, bir tenezzühgâha döner ve bir ticâretgâh olur.

Mektubat, Yirminci Mektub, Mukaddime

İlticâ sığınmak, istinat dayanmak demek. Sahibini tanımayan için dünya bir vahşetgâh, yani insanı ürküten ıssız bir yer. Sahibini tanıyan için aynı dünya bir tenezzühgâh, yani gezilip seyredilecek bir yer ve bir ticâretgâh, yani ahiret için kazanç yapılan bir pazar oluyor. Dünya değişmiyor; ona bakan göz değişiyor.

Hocamız bu sığınmayı çok somut bir yere bağlıyor: "Şu dünyanın seni boğduğu anda onun rahmetine iltica namaza gitmek." (31:40) Bu, elini kolunu bağlayıp oturmak da değil. Onun deyişiyle "Ben kendi üstüme düşeni yapayım": okuluna, işine devam edip neticeyi Allah'a bırakmak.

Kısacası

İstediğin hayatı yaşayamıyor gibi hissetmenin sebebi belki istediklerinin küçüklüğü değil, ruhunun istediği şeyin büyüklüğü. Ruh beş duyunun lezzetiyle doymuyor; aradığı lezzet Allah'ı tanımanın ve sevmenin içinde saklı. Dünyadaki güzelliklerden helal dairede faydalanmaya, hedeflerin için çalışmaya devam et; ama hayatın maksadını onlara bağlama. Allah'ı tanıdıkça seversin, sevdikçe o kısa süren sevinçlerin altında daha sağlam bir sevinç bulursun. Sahibini bulan için dünya da korkutan bir yer olmaktan çıkar, gezilip kazanılacak bir yere döner.

Videoda neler var?

Devamı için

Videonun tamamını izle; yazıya sığmayan başka örnekler ve "Allah neden ibadet istiyor?" sorusu da orada. Şu yazılar da iyi gelebilir: İnanmayanlar hayattan nasıl lezzet alıyor?, Bu dünyada misafirsin, peki nereye gidiyorsun? ve Gelecek kaygısıyla nasıl baş edilir?

Bu soruları yüz yüze konuşmak istersen Salı ve Cuma günleri umumi derslerimize de bekleriz. Yeni dersleri kaçırmamak için YouTube kanalımıza abone olabilirsin.

YouTube kanalımıza abone ol

Sıkça sorulanlar

İstediğime ulaşınca mutluluğum neden kısa sürüyor?

Yemek, müzik ve manzara beş duyunun lezzetidir; ruh bu lezzetle doymaz. Yirminci Mektub'a göre ruh için en hâlis sevinç, Allah'ı tanıyıp sevmenin içindeki ruhani lezzettir. Hayatı yalnızca rahat ve keyif üzerine kurunca ulaştığın şeyin sevinci de çabuk söner.

Lezzet-i rûhâniye ne demek?

Ruhun lezzeti demektir. Yirminci Mektub bunu iç içe dört basamakla anlatır: Allah'a iman, onun içinde Allah'ı tanımak (mârifetullâh), onun içinde Allah'ı sevmek (muhabbetullâh) ve en içte ruhun ve kalbin aradığı saf sevinç olan lezzet-i rûhâniye.

Dünyadan zevk almak yanlış mı?

Hayır. Videoda "helal dairede eğleneceğiz. Tatile de gideceğiz" deniyor; yeter ki insan sadece tatil için dünyaya gelmiş gibi davranmasın. Alaska'ya yalnızca balık yemeye giden ile fuar için gidip balık da yiyen temsili bu farkı anlatıyor.

Sahibini tanımak insanın dünyaya bakışını nasıl değiştirir?

Yirminci Mektub'a göre Sahibini tanıyan insan O'nun rahmetine sığınır, kudretine dayanır; ürküten dünya onun için gezilip seyredilecek ve ahiret için kazanç yapılacak bir yere döner. Videoda bu sığınma namaza bağlanıyor; bu, çalışmayı bırakmak değil, üstüne düşeni yapıp neticeyi Allah'a bırakmak.

Bu konuları birlikte konuşalım

Salı ve cuma günleri Altınşehir'deki merkezimizde herkese açık derslerimize bekleriz. Merak ettiğiniz bir şey varsa bize yazın ya da arayın.